O DÍA DAS LETRAS GALEGAS 2026 homenaxea á escritora, xornalista e activista viguesa BEGOÑA CAAMAÑO

Hoxe día 17 de Maio conmemoramos un novo DÍA DAS LETRAS GALEGAS desde que o 20 de marzo de 1963 os tres membros da Real Academia Galega -Manuel Gómez Román, Xesús Ferro Couselo e Francisco Fernández del Riego- presentaran nesta institución unha proposta histórica: que se declarase ese día de cada ano "DIA DAS LETRAS GALEGAS" como data para "recolle-lo latexo material da actividade intelectual galega". Por iso cada ano, nesta data, Galicia honra as súas Letras e a súa Lingua.

No ano 1963 celebrábase o centenario da publicación do libro "CANTARES GALLEGOS" de Rosalía de Castro, pero ignorábase a data da súa publicación por iso propúxose o día 17 de maio, por ser nese día cando Rosalía de Castro lle dedicou o seu libro ao tamén poeta Fernán Caballero; e así foi como se instituíu como festa anual do Día das Letras Galegas o 17 de maio. Escolleuse esta data porque "CANTARES GALLEGOS" foi o primeiro libro galego que tivo unha significación universal.

Neste ano 2026 a Real Academia Galega acordou, no Pleno Ordinario celebrado o 25 de xuño de 2025, dedicarlle o Día das Letras Galegas 2026 a BEGOÑA CAAMAÑO a proposta dos membros da Academia Ana Romaní, Marilar Aleixandre, María López, Margarita Ledo, Chus Pato e Francisco Fernández.

A Real Academia Galega ao dedicarlle o Día das Letras Galegas réndelle un tributo debido e oportuno, que contribuirá á merecida difusión popular da súa exemplar traxectoria como periodista defensora da información veraz —en tempos en que a comunicación social está intoxicada pola divulgación de loias que espallan o odio, a intolerancia e a confusión— e da súa soberbia achega á literatura galega, pondo o foco na fundamental achega feminina ao seu pulo.

Para mais información sobre a homenaxeada e os actos que terán lugar arredor deste DÍA DAS LETRAS GALEGAS podedes acceder á páxina web da Real Academia Galega na seguinte imaxe:

E tamén nesta páxina web da RAG atopareces no apartado "RECURSOS" atoparedes un montón de enlaces a outras páximas web (Primavera das letras, Portal das Palabras, Seminario Galán, Radio Galega, etc.) con información e actividades para todas as idades para coñecer a fondo á autora homenaxeada neste Día Das Letras Galegas 2026.

EN BIBLIOPAZOS SEGUIMOS TRABALLANDO POLA EDUCACIÓN E A CULTURA

CÓMO SE FIXO "CINZA" charla a cargo de Manel Cráneo e Xaviel Alcalá sobre o proceso de creación desta novela gráfica - Programa "falaRedes" da Rede de Dinamización Lingüística

Continuamos coa programación da Biblioteca Pública Municipal do Concello de Pazos de Borbén do mes de outubro e para a semana que ven temos prevista a seguinte actividade en colaboración coa Rede de Dinamización Lingüística enmarcada no programa de dinamización lingüística falaRedes da Secretaría Xeral de Política Lingüística da Xunta de Galicia.

Como se fixo "Cinza" é unha charla que será impartida polos autores Xavier Alcalá e Manel Cráneo ao alumnado de 3º e 4º de ESO do CPI "Curros Enríquez" de Pazos o próximo Mércores 23 de outubro a partir das 13:10 horas nas instalacións do centro educativo.

O escritor da novela orixinal “A nosa cinza”, Xavier Alcalá, e o autor da adaptación á novela gráfica, Manel Cráneo, explicarán o seu proceso de traballo de como un “long-seller” que figura entre os libros mais vendidos da literatura galega, pasa ao formato novela gráfica.

A actividade estará apoiada pola proxección de materiais visuais que amosan a investigación gráfica que hai detrás da obra (fotografías antigas, story board, bosquexos previos, proceso de debuxo, anotacións e páxinas do guión).

Unha viaxe polas entrañas do proceso creativo da obra.

“Queimémonos,
Mais garde calor de presenza a nosa cinza
Na marcha sen final do tempo.”

“Cinza” é a adaptación de Manel Cráneo do “long-seller” “A nosa cinza”, de Xavier Alcalá, con máis de 80.000 exemplares vendidos. Conta a vida de Xoán, un rapaz criado durante a ditadura franquista, orfo de nai, fillo de médico, de familia galeguista. Durante dez cursos escolares na cidade, con vacacións na aldea, que se vai convertendo nun lugar de moda para o veraneo, vemos a Xoán medrar no duro contexto do seu tempo. Os anos de escola e instituto marcan a transición do neno inocente ao mozo que se ha de enfrontar aos designios da vida para cortar o cordón umbilical coa súa familia.

Unha obra universal e intemporal chea de referencias polos temas que a vertebran: a morte, a amizade, os excesos da relixión e a dureza dun réxime totalitario. A morta asalta o protagonista desde cativo; o sexo xórdelle como premio inalcanzable; a amizade corre paralela a unha violencia que ensombrece a vida do neno e do adolescente; o fundamentalismo relixioso acosa, abafa os sentimentos; imponse a Formación do Espírito Nacional Católico empeñado en agochar o galeguismo.

Informamos que tanto a novela gráfica "Cinza", un volume de 136 páxinas a branco e negro; e a novela orixinal "A nosa cinza" están a disposición das usuarias e usuarios da Biblioteca no noso catálogo.

EN BIBLIOPAZOS SEGUIMOS TRABALLANDO POLA EDUCACIÓN E A CULTURA

AS MALAS MULLERES

AS MALAS MULLERES

Autora: Marilar Aleixandre

Editorial Galaxia S.A.

Colección: Literaria

Xénero: Literatura Galega - Narrativa

PREMIO BLANCO AMOR 2020

PREMIO NACIONAL DE NARRATIVA 2022

A través das páxinas de As malas mulleres, asistimos a unha dura e apaixonante viaxe polo tramo final do século XIX, nunha historia a varias voces, a de Sisca, de 15 anos, presa por non seren as mulleres donas do seu corpo; as de mulleres como Concepción Arenal, visitadora de prisións; e Juana de Vega, cruciais para entendermos a nosa historia e as do “mudo coro das malas mulleres”, que entoa prantos sobre encontros cos predadores sexuais.

A novela está escrita contra a desmemoria, para recuperar a memoria das excluídas, reclusas no cárcere da Galera, da Coruña, en 1863. Unha atención ás excluídas onde Arenal e Juana de Vega, traballando a prol da dignificación das persoas, foron pioneiras. Asemade é un canto ao papel dos libros e a lectura en mellorar a vida das persoas, en dar esperanza ás desesperadas.

Como é habitual na obra de Marilar Aleixandre, a novela vai enmarcada nun ton poético e, sobre todo, nunha trama ben armada e chea de rexistros literariamente moi potentes.

ISBN: 978-84-9151-597-5

Nº de páxinas : 248

formato: 13,5 x 21 cm

Encadernación: Rústica con lapelas

FLORES DE FERRO

FLORES DE FERRO

Autora: María Rei Vilas

Editorial Galaxia S.A.

Colección: Literaria

Xénero: Literatura Galega - Narrativa

PREMIO GARCÍA BARROS 2020

PREMIO SAN CLEMENTE 2022

Camila viviu durante décadas unha mentira sostida coa complicidade dos que a rodean. No seu regreso á vila de Briana, no verán de 1987, deberá reunir o valor para enfrontarse á verdade. Alí, Antón, o ferreiro artista, pechouse no seu mundo, a arrastrar a dor e a culpa dos que non souberon ver como o mal se estendía ata que foi demasiado tarde. A visita da súa neta, Helia, vivo retrato da avoa, daralle azos para contar o que durante tantos anos calou.

María Rei Vilas debuta na novela cunha historia en que a intriga asolaga tanto o persoal coma o colectivo, cun destacado protagonismo das mulleres, uns personaxes inesquecibles e unha trama onde as vítimas silenciadas poden procurar, polo menos, unhas pingas de xustiza. Aurora, Olga, Nidia… son as flores de ferro desta historia. Pero hai máis. Houbo moitas máis.

ISBN : 978-84-9151-491-6

Nº de páxinas : 432

Formato: 13,5 x 21 cm

Encadernación: Rústica con lapelas

RETRINCOS. UN OLLO DE VIDRO

RETRINCOS.

UN OLLO DE VIDRO: Memorias dun esquelete

Autor: Alfonso Daniel R. Castelao

Ilustracións: Un ollo de vidro (Castelao)

Ilustracións: Retrincos (Carlos Maside)

Editorial Galaxia S.A.

Colección: Biblioteca Castelao

Xénero: Literatura Galega - Narrativa

Prosa estilizada e sensible nalgunhas das pezas máis significativas da narrativa galega.

Castelao (Rianxo, 1886 - Bos Aires, 1950) escritiu "Retrincos" co coidado e agarimo dun mestre artesán. Contos nados de vivencias que deixaron pegada no autor, o seu carácter autobiográfico fainos máis próximos e verdadeiros. Anacos de vida feitos literatura, contados coa sensibilidade requintada da tradición popular.

Ao seu carón, "Un ollo de vidro" representa o humorismo e a sátira, a crítica dunha realidade social e política ante a que Castelao nunca transisiu.

ISBN: 978-84-8288-742-4

Nº de páxinas: 84

Formato: 13,5 x 21 cm

Encadernación: Rústica con lapelas

CARTAS DE INVERNO

CARTAS DE INVERNO

Autor: Agustín Fernández Paz

Ilustrador: Antonio Seijas

Edicións Xerais de Galicia S.A.

Colección: Fóra de Xogo

Xénero: Literatura Xuvenil Galega - Narrativa

Premio Rañolas ó Libro Infantil e Xuvenil do Ano, 1995

Despois dunha longa estadía en Quebec, o escritor Xabier Louzao volve a Galicia e atópase coas cartas que o seu amigo Adrián lle escribira durante a súa ausencia.

Unhas cartas que, nunha espiral de enigmas, descobren os estraños sucesos que está a vivir Adrián na súa nova casa e que levan a Xabier a acudir na súa axuda.

Pero alí, na vella casa colonial, os dous amigos terán que enfrontarse a misterios que talvez as persoas nin tan sequera somos quen de imaxinar.

ISBN: 978-84-9121-340-6

Nº de páxinas: 176

Formato: 13 x 21 cm

Encadernación: Rústica cosido a fío

GRANITO

GRANITO

Autor: Álex Alonso

Edicións Xerais de Galicia S.A.

Colección: Narrativa

Xénero: Literatura Galega - Narrativa

XXXI Premio Torrente Ballester de Narrativa

Baseada no famoso crime de Nigrán acontecido en xaneiro de 1994, esta novela de Álex Alonso, galardoada co Premio Torrente Ballester, reconstrúe con pericia os acontecementos durante os cales dous policías asasinaron catro persoas da familia dun coñecido empresario do granito no seu chalé tras un intento de extorsión.

Fronte ao concepto de novela de non ficción, tan vencellada ao escritor Truman Capote en "A sangue frío", Álex Alonso aposta aquí pola ficción, iso si, elaborada a partir dun enorme traballo de documentación xornalística.

"Granito" conta o salto ao baleiro de dous seres que xa levaban o fracaso marcado nas súas costas, nunha acción completamente improvisada, sen reflexión nin preparación previas: a acción case suicida de dous policías que non tiñan nada que perder. Ao mesmo tempo, a novela convértese nunha crónica sentimental, case documental, dos anos noventa en Galicia.

En "Granito" Álex Alonso racha cunha convención nunca cuestionada na ficción galega ao reproducir no propio diálogo dos personaxes a nosa realidade sociolingüística.

Unha novela trepidante, intensa e reveladora.

ISBN: 978-84-9121-753-4

Nº de páxinas: 568

Encadernación: Rústica Fresado

Formato: 15,5 x 23 cm

O LIBRO DA FILLA

O LIBRO DA FILLA

Autora: Inma López Silva

Editorial Galaxia S.A.

Colección: Literaria

Xénero: Literatura Galega - Narrativa

PREMIO DA ASOCIACIÓN DE CRÍTICOS LITERARIOS Á MELLOR NOVELA GALEGA 2020

Un gran thiller político, intimista, sentimental e social. 

Helena Sánchez é unha prestixiosa xornalista que acepta investigar o caso de Fernando, un condenado por agresión sexual á súa filla que sostén ser vítima dun complot argallado pola súa ex-muller e que desexa lavar a súa imaxe a través desa reportaxe.

No proceso, sairán á luz historias ocultas que quizais é mellor non saber, movendo, a través da pescuda, a unha reflexión sobre a ética da verdade fronte á mentira e sobre a propia felicidade na vida de Helena.

A investigación xornalística é, en realidade, o punto de partida para afondar nas vidas e relacións de dúas familias marcadas non só polas particulares trastendas do amor, senón tamén pola irrupción do totalitarismo e a extrema dereita do mesmo xeito calado e sutil en que se introduce na sociedade e na política do noso tempo.

O libro da filla é un relato profundo e inquietante en que a autora parte dun caso real de abuso no ámbito familiar para obrigarnos a ollar de fronte o mello e o peor de nós como persoas e como sociedade.

Unha novela que afonda no máis meserábel da condición humana a través dunha voz directa e desgarrada que se inmisce de modo íntimo nuns personaxes cos que é imposíbel non identificarse.

ISBN: 978-84-9151-438-1

Nº de páxinas: 484

Encadernación: Rústica con lapelas

Formato: 13,5 x 21 cm

XELA ARIAS. Os territorios da liberdade

XELA ARIAS. OS TERRITORIOS DA LIBERDADE

Autora: María Xesús Nogueira Pereira

Ilustración cuberta: Iván R.

Edicións Xerais de Galicia

Colección: LITERARIA > LIBROX

Xénero: Literatura Galega - Crítica - Biografías

Un libro divulgativo sobre a vida e a obra da autora das Letras Galegas 2021.

Unha poeta apaixonada pola contemporaneidade.

Unha biografía que parte da voz da propia Xela Arias.

Unha traxectoria marcada por un ideal de independencia.

ISBN: 978-84-9121-905-7

Nº de páxinas: 176

Encadernación: Rústica cosido a fío

Formato: 13x20 cm

DRÁCULA

DRÁCULA

Autor: Bram Stoker

Tradución: Xela Arias

Edicións Xerais de Galicia

Colección Xabarín

Xénero: Literatura Xuvenil en Galego - Narrativa

Levada ó cine en numerosas ocasións, entre elas por Coppola, a universal novela de Bram Stoker, Drácula agocha, tralo mito do vampiro, asuntos humanos fundamentais que todas as persoas senten e coñecen, Bram Stoker fai confluir en Drácula dúas tradicións: o vampiro literario e o folclórico.

O vampiro, esa alma diabólica condenada a vagar eternamente sen repouso, está presente en moitas culturas, porque en todas elas o sangue se percibe como unha forma de enerxía vital.

ISBN: 84-8302-469-1

Nº de páxinas: 448

Encadernación: Tapa branda

Formato: 14 x 19 cm

O SPLEEN DE PARÍS

O SPLEEN DE PARÍS

Pequenos poemas en prosa

Autor: Charles Baudelaire

Tradución: Xela Arias

Laiovento Edicións

Xénero: Literatura en Galego - Poesía

Ao percibir que o poema versificado non lle permitía alcanzar a verdadeira modernidade poética, Baudelaire interesouse polo poema en prosa. Lembrando o Gaspard La Nuit, de Aloysius Betrand, intentou «facer algo parecido, e aplicar á descrición da vida moderna, ou mellor dito dunha vida moderna e máis abstracta, o procedemento que el aplicara para retratar a vida antiga, coas súas rarezas tan pintorescas». Para realizar esta «tarefa», o poeta soñou «co milagre dunha prosa poética, musical pero sen ritmo nin rima, suficientemente flexible e contrastada como para poder adaptarse aos movementos líricos da alma, ás ondulacións do soño, aos sobresaltos da conciencia». Así naceu unha serie de poemas en prosa que Baudelaire quixo reagrupar co título de O spleen de París. Con estes «pequenos poemas en prosa», o poeta afonda tanto na cidade moderna, da que é o primeiro en tirar a poesía, como no seu «vómito confuso», revelando unha escrita pasional e intensa destinada a revolucionar a literatura poética.

O poeta retoma nestes poemas en prosa temas d’As flores do mal, como se quixese reformulalos para mergullar o lector no misterio da creación: o spleen, a muller e a morte. E o lectorado galego ten nas mans este libro de Baudelaire, traducido por Xela Arias, unidos, non só pola poesía, senón por ser ambos, seguindo a Pierre Bourdieu, unha sección autónoma da poesía francesa e da poesía galega, respectivamente.

ISBN: 978-84-8487-517-8

Nº de páxinas: 113

Encadernación: Tapa branda

Formato: 14 x 21 cm

DENUNCIA DO EQUILIBRIO

DENUNCIA DO EQUILIBRIO

Autora: Xela Arias

Edicións Xerais de Galicia

Xénero: Literatura Galega - Poesía

«Denuncia do equilibrio», publicado en 1986 a contracorrente da poesía galega daquel momento, é un libro rabiosamente contemporáneo. Cuestiona a orde establecida, afonda con inquedanza na voz interior dunha poeta orixinal e libre e transmite, desde a propia sintaxe, o desacougo da vida cotiá, das emocións e do amor.

Este primeiro libro de poemas de Xela Arias dá conta do arrebato dunha voz nova, independente, radicalmente propia, que se pon en marcha cunha enorme forza simbólica. Como di a poeta Olga Novo no limiar en «Denuncia do equilibrio» está «a altura, o precipicio, a conmoción».

Autor: Lois_ac

Xela Arias (Sarria, 1962-Vigo, 2003), poeta, tradutora e editora, desenvolveu o seu traballo profesional en Xerais entre 1980 e 1990. A partir dese ano e ata 1996, foi correctora de estilo da editorial. Tras licenciarse en Filoloxía, exerceu como profesora de ensino secundario ata o seu falecemento. Como poeta, publicou os libros Denuncia do equilibrio (1986),; Tigres coma cabalos (1990), en colaboración co fotógrarfo Xulio Gil; Darío a diario (1995); e Intempériome (2003). Posuidora dunha voz inclasificable, a súa obra poética está marcada pola innovación e unha intención transgresora da palabra.

ISBN: 978-84-9121-882-1

Nº de páxinas: 80

Encadernación: Tapa branda

Formato: 20 x 15 cm

FARAGULLAS E LÍRICAS DO SOLPOR

FARAGULLAS E LÍRICAS DO SOLPOR

Autor: Alberto Pascual Carballo

Edita Deputación Provincial de Ourense

Xénero: Literatura en Galego - Narrativa

Fragullas é unha riada de enxeño e sutilidade. A través dos tipos esbozados, de anécdotas narradas e de costumes maxistralmente descritos, Alberto Pascual reflicte perfecta, emite a esnecia do ser galego.

Líricas do solpor é un canto á vida. A realidade do hoxe, a fatiga do onte e a incertidumbre do mañá. A imitación do grego Hesíodo, este poemario dá fe dos afáns vitais, os traballos e os días, simbolizados polo incesante chorro da fonte, a liberdade sen pexas da andoriña, o rumor da vida e o silencio da morte...

ISBN: 84-87585-76-5

Nº de páxinas: 277

Encadernación: Tapa branda

Formato: 13 x 24 cm

RENACER Á DESCUBERTA DAS PALABRAS

RENACER Á DESCUBERTA DAS PALABRAS

Autores: Fina Casalderrey, Montse Pena Presas, Marta Dacosta Alonso, Susana Sánchez Arins, Mercedes Queixas Zas, Antonio García Teijeiro, Eli Ríos e Carme Vidal Laxe

Edita: Sermos Galiza, SA

Xénero: Literatura Galega - Ensaio

Coordinado por Mercedes Queixas e Cesáreo Sánchez, secretaria e presidente da Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega (AELG), sae do prelo o segundo número de De Nós. Monografías con perspectiva galega, a nova cabeceira edita por Sermos Galiza, S.A. con motivo do inicio de 2018.

A través de oito textos, preténdese achegar unha idea de conxunto de quen foi María Victoria Moreno, explica Mercedes Queixas, quen sinala que o monográfico recompila un breve argumentario expositivo dun perfil humano e literario moi amplo, moi diverso e moi vizoso que pode axudar a entender a calquera persoa cales foron as razóns que levaron a Academia a decidir que o Día das Letras Galegas de 2018 se centrase no coñecemento e na recuperación da figura de María Victoria Moreno, a cuarta muller en 55 anos de historia do Dia das Letras Galegas.

A coordinadora deste volume pon de manifesto que esta é unha oportunidade histórica para recuperar unha voz da literatura galega que marcou moito o propio sistema literario e advirte de que quen a descobre por primeira vez percibe unha voz absolutamente en tempo presente, co cal se conclúe o seu carácter pioneiro, vangardista, adiantado do seu momento vital e de creación literaria. Unha muller culta que era coñecedora dos procesos de escritas e das inquedanzas culturais doutros países e que ela sempre intentaba importar para reactualizar conforme o noso propìo criterio para a literatura galega.

ISBN: 978-84-09-02583-2

Nº de páxinas: 78

Encadernación: Tapa blanda

Formato: 21 x 30 cm

SHANGAI A BARCELONA

SHANGAI A BARCELONA

Autor: Amador Castro Moure

Edita: Edicións Xerais de Galicia, SA

Xénero: Literatura en Galego - Narrativa

PREMIO XERAIS DE NOVELA 2019

Orlando viviu na súa propia pel o trauma de ser "segado" da aldea cando tiña catro anos para marchar á emigracións a Barcelona, onde conforma a súa vida. Pero a idea de paraíso nunca desaparece. E, non obstante, a aldea, vencida e despoboada, pouco ten que ver co paraíso.

Shangai a Barcelona é unha novela situada nun non-lugar literario que enfronta os espacios urbanos (especialmente a cidade de Barcelona) co máis que esquecido e abandonado rural galego, logrando crear unha atmosfera abafante que sale dos haikus para reforzar o seu carácter simbólico.

O autor xoga coa intriga dos graves acontecementos que sucederon no ámbito das amizades do protagonista, pero tamén coa psicoloxía dos personaxes e co trauma do desarraigamento, fiando, con ese obxectivo, diversas voces narrativas.

Shangai a Barcelona é unha novela corrosiva, irónica, con diálogos brillantes e retranqueiros, que non esquecen o esbozo da migración galega a Cataluña.

ISBN: 978-84-9121-592-9

Nº de páxinas: 193

Encadernación: Tapa blanda

Formato: 15,5 x 23 cm

PROFUNDIDADE DE CAMPO

PROFUNDIDADE DE CAMPO

Autora: Yolanda Castaño

Edicións Espiral Maior SL

Xénero: Poesía galega

"Profundidade de campo" de Yolanda Castaño, quinto libro individual da autora, obtivo no ano 2007 o XV Premio de Poesía Espiral Maior patrocinado por Ámbito Cultural / El Corte Inglés.

Reflexiona sobre preocupacións filosófico-morais que, se ben reflicten a angustia dunha voz narradora do século XXI, son tipicamente renacentistas.

O texto formula aos seus lectores un par de problemas: a construción da identidade e a existencia ou non do libre albedrío.

Estes asuntos, á súa vez, expándense dende un centro irradiando ondas cada vez maiores. Así, en torno ao tema da "identidade" orbitan, entre outros, os seguintes: o contraste entre a aparencia e a realidade, a auto-valoración da imaxe e a súa recepción, a represión externa... en canto ao motivo do "libre albedrío", xera círculos concéntricos que se internan na exploración de dous conceptos: o medo (á liberdade) e o servo arbitrio.

ISBN: 978-84-96475-59-5

Formato: 14x21 cm

Nº de páxinas: 56